Innovatieve tuk tuk als mobiel water zuiveringssysteem

De betrokken partijen:

Q-Point B.V. – Projectcoördinatie, businessmodelontwikkeling, en verantwoordelijk voor het betrekken van de gemeenschappen in het innovatieproces

Plotus Technology Ltd (Kenia) – Technisch ontwerp van het systeem, lokale assemblage en installatie

House of Maji (Kenia) – Technisch ontwerp en installatie van Reverse Osmosis (RO) component

OffGridBox (Rwanda/Nederland) – Advies over technologie en commerciële haalbaarheid

Context

In Noord-Kenia wonen bevolkingsgroepen zoals de El Molo, die dagelijks kampen met een ernstig tekort aan schoon drinkwater en betrouwbare energie. Deze dorpsgemeenschappen rond het Turkanameer zijn afgelegen, economisch kwetsbaar en sterk afhankelijk van hulp van buitenaf om te overleven. Door de hoge zout- en fluoridegehaltes én vervuiling is het meerwater ongeschikt om te drinken, met ernstige gevolgen voor de gezondheid, zoals diarree en botafwijkingen.

Bestaande waterzuiveringsinstallaties zijn vaak te kostbaar om langdurig te onderhouden. Daardoor blijven ze sterk afhankelijk van externe financiering. Bovendien zijn deze systemen meestal gebonden aan één vaste locatie, waardoor niet alle dorpen en instellingen, zoals scholen en klinieken, toegang hebben tot schoon drinkwater. Ook de toegang tot elektriciteit is zeer beperkt. Hoewel mobiele telefoons wel gebruikt worden, ontbreekt een stabiele stroomvoorziening om apparaten op te laden en staat daarmee communicatie in de weg.

Dit initiatief biedt een oplossing voor deze dringende problemen: een mobiele, off-grid waterfilter die werkt op zonne-energie. Het systeem wordt lokaal ontworpen en in elkaar gezet, wat niet alleen importkosten vermijdt, maar ook de regionale economie versterkt. Dankzij het compacte ontwerp is het systeem eenvoudig te onderhouden, zelfs in moeilijk bereikbare gebieden. Door de mobiliteit kunnen meerdere dorpen worden bediend, en is het systeem flexibel inzetbaar bij droogte of andere noodsituaties.

NGO’s, overheden of noodhulporganisaties kunnen het systeem eenmalig aanschaffen, waarna het actief kan worden ingezet in de gekozen regio. Het beheer, onderhoud en dagelijks gebruik wordt vervolgens georganiseerd door de betrokken inwonersgroep zelf, met ondersteuning in de vorm van training en begeleiding. De opbrengsten uit de verkoop van schoon drinkwater kunnen worden ingezet om het onderhoud en de operationele kosten van het systeem te dekken, waardoor het op lange termijn zelfstandig kan functioneren.

Nieuwsgierig geworden naar het systeem? Bekijk dan de volgende video die een beeld geeft van de testen met het prototype in de regio: https://www.youtube.com/watch?v=uiNYLdYrJQs

Projectdoel en outputs

Dit initatief heeft als doel een commercieel product te ontwikkelen van een mobiele waterfiltratie-unit op basis van Reverse Osmosis (RO), gecombineerd met duurzame energievoorziening. De mobiele unit zal getest worden in een realistische, lokale context en wordt aangepast op basis van technische, sociale en economische feedback.

Belangrijkste activiteiten:

Ontwikkelen en assembleren van het prototype in Kenia en deze verder ontwikkelen tot een commercieel beschikbaar product
Technische haalbaarheidsanalyse en optimalisatie van het zonne-energiesysteem
Uitvoeren van gebruikerstesten met verschillende bevolkingsgroepen rondom het Turkanameer
Co-creatie van een lokaal gedragen businessmodel met kostenterugwinning via water- en energiediensten
Monitoring en rapportage van prestaties
Vermarkten van het product en potentiële klanten indentificeren

Relevante Sustainable Development Goals (SDGs)

SDG 3 – Goede gezondheid en welzijn
Het project draagt bij aan het verminderen van water gerelateerde ziektes door toegang tot schoon drinkwater te verbeteren.

SDG 6 – Schoon water en sanitatie
De Tuk Tuk-unit zorgt voor waterzuivering op WHO-standaard, direct op locatie in gebieden zonder infrastructuur.

SDG 7 – Betaalbare en duurzame energie
Door zonne-energie te combineren met een generator wordt duurzame stroom geleverd voor basale diensten.

SDG 13 – Klimaatactie
De mobiele installatie kan de weerbaarheid van gemeenschappen versterken tegen klimaatgevolgen zoals droogte en overstromingen, door snelle inzetbaarheid bij rampen.