Context
In Gambia hebben veel huishoudens moeite om een stabiel en voldoende inkomen te verdienen. Vooral vrouwen hebben beperkte toegang tot financiering, zakelijke vaardigheden en aantrekkelijke marktkansen. Hierdoor zijn zij vaak aangewezen op kleinschalige handelsactiviteiten, zoals de verkoop van levensmiddelen en andere producten. Deze activiteiten vragen relatief weinig startkapitaal, maar leveren doorgaans beperkte inkomsten op. Bovendien neemt de concurrentie toe wanneer veel ondernemers dezelfde producten aanbieden.
Om de economische positie van kwetsbare huishoudens te verbeteren, voert de Gambiaanse overheid met steun van de Wereldbank het Resilience, Inclusion, Skills, and Equity (RISE) Project uit. Binnen dit project helpt het Productive Economic Inclusion (PEI) Programme huishoudens bij het starten of uitbreiden van inkomensgenererende activiteiten. Deelnemers ontvangen onder andere financiële ondersteuning, ondernemerschapstraining en persoonlijke begeleiding.
Uit de eerste ervaringen blijkt dat vooral vrouwelijke deelnemers zich concentreren in activiteiten met een beperkt verdienpotentieel. Om hen beter te begeleiden naar winstgevendere en duurzamere inkomensmogelijkheden, is meer inzicht nodig in de winstgevendheid van bestaande activiteiten, de beschikbare marktkansen en de belemmeringen die ondernemers ervaren.
Project doel en outputs
Het doel van de studie is om inzicht te krijgen in welke inkomensgenererende activiteiten financieel aantrekkelijk en haalbaar zijn en waar mogelijkheden liggen voor groei en diversificatie.
Het onderzoek combineert enquêtes onder deelnemers, interviews met betrokken organisaties, focusgroepdiscussies en marktanalyses. Q-Point brengt de inkomsten, kosten en risico’s van verschillende economische activiteiten in kaart en onderzoekt welke factoren vrouwen belemmeren om winstgevendere activiteiten te ondernemen. Daarnaast analyseert het team bestaande programma’s voor economische ondersteuning en de mogelijkheden om deze beter op elkaar af te stemmen.
Op basis van deze inzichten onderzoekt Q-Point kansrijke activiteiten binnen de landbouw en andere economische sectoren. Voor drie tot vijf geselecteerde activiteiten analyseert het team het bredere marktsysteem, waaronder de marktvraag, toegang tot financiering, benodigde vaardigheden, ondersteunende diensten en sociale normen. Zo wordt duidelijk welke mogelijkheden daadwerkelijk toegankelijk en haalbaar zijn voor kwetsbare huishoudens.
Verwachte resultaten
- Analyse van winstgevendheid en haalbaarheid: Een onderzoeksrapport over de financiële resultaten, risico’s en belemmeringen van verschillende inkomensgenererende activiteiten, inclusief een praktisch vergelijkingsinstrument voor begeleiders.
- Overzicht van programma’s en marktkansen: Een analyse van bestaande ondersteuningsprogramma’s, risico’s op marktverzadiging en kansrijke economische activiteiten, inclusief een verdiepende marktsysteemanalyse.
- Samenvattend rapport en actieplan: Geïntegreerde bevindingen en concrete aanbevelingen om deelnemers beter te begeleiden naar haalbare en winstgevendere activiteiten.
- Validatieworkshop: Een bijeenkomst met overheidsorganisaties en andere betrokken partijen om de onderzoeksresultaten te bespreken en aanbevelingen aan te scherpen.
De resultaten helpen de Gambiaanse overheid om haar ondersteuning aan ondernemers gerichter vorm te geven en deelnemers beter te begeleiden naar duurzame inkomensmogelijkheden.

Relevante Sustainable Development Goals (SDGs)
SDG 1 – No Poverty: Het project helpt kansen te identificeren waarmee kwetsbare huishoudens hun inkomen kunnen verhogen en hun economische zelfstandigheid kunnen versterken.
SDG 5 – Gender Equality: Het onderzoek brengt specifieke belemmeringen voor vrouwelijke ondernemers in kaart en identificeert mogelijkheden om hun toegang tot winstgevendere economische activiteiten te verbeteren.
SDG 8 – Decent Work and Economic Growth: Door winstgevende en haalbare ondernemingsmogelijkheden te onderzoeken, draagt het project bij aan inclusieve economische groei en sterkere bestaansmiddelen.
SDG 10 – Reduced Inequalities: Het project richt zich op huishoudens met beperkte economische kansen en ondersteunt een eerlijkere toegang tot markten, financiering en ondernemerschap.

Betrokken partijen
Q-Point werkt samen met het National Agricultural Research Institute (NARI), het nationale landbouwonderzoeksinstituut van Gambia. NARI brengt lokale kennis, onderzoekservaring en een uitgebreid netwerk van overheidsorganisaties, ondernemers en gemeenschappen in. Het instituut ondersteunt de uitvoering van veldonderzoek en de analyse van lokale economische omstandigheden.
Opdrachtgever
De Wereldbank ondersteunt de Gambiaanse overheid bij de uitvoering van het Resilience, Inclusion, Skills, and Equity (RISE) Project. De onderzoeksopdracht ondersteunt het Department of Community Development (DCD) bij de verdere ontwikkeling van het PEI-programma.
Looptijd
September 2026 – February 2027








